Doğan Kitap
10 Nisan 2015
6050930580

Öğretmen Olmak l Bir Can'a Dokunmak

Kitap Yazarı
DEĞERLENDİRME
188

”Öğretmenlik yapmayı aşıp öğretmen olanlar, eğitimde problem gibi görünen her şeyi fırsata çevirip harikalar yaratabilirler. Çünkü eğitim, özü itibariyle, bir öğretmenin başarısız olmasına değil, başarılı olmasına açık bir alandır. Eğitim her zaman meydan okuyucu bir durumdur. Yapılan bütün tariflerin ötesinde eğitim, öğretmenler için her zaman yaratıcı ve dinamik bir zemin olabilir.” diyorlar Öğretmen Olmak l Bir Can’a Dokunmak kitabının yazarları Doğan Cüceloğlu ve İrfan Erdoğan.

Kitap Hakkında Kısa Bilgi

Bu kitabı Prof. İrfan Erdoğan ile birlikte kaleme almış Doğan Cüceloğlu. İrfan Erdoğan’la son beş yılda Final Okullarının eğitim danışmanlığını yaparken sık sık sohbet etmek ve birlikte konferans ve seminerler verme imkânı olduğundan bahsediyor. Kitap İrfan Erdoğan’ın ve kendisinin eğitim konusuna bakışlarını bir sohbetler zinciri çerçevesinde ele alıyor. Bu sohbetler İstanbul’un ve Türkiye’nin değişik yörelerinde yer alıyor. Bu kitabın oluşumu süresince kendisi eğitimle ilgili düşünme, araştırma ve paylaşma fırsatları bulduğunu ve zenginleştiğini söylüyor. Kitap Final Kültür Sanat Yayınları’nca basılmış. Elimde 7. baskısı var Ağustos 2014 tarihli.

Kimlere Tavsiye Ederiz?

Kitap öğretmenlere yönelik, ama ele alınıp tartışılan kavramlar kendini eğitici durumda bulan ana babalar ve yöneticiler için de yararlı olabilir. Özellikle ‘öğretmenlik yapmak’ yerine ‘öğretmen olmayı’ yeğleyen ilk günkü heyecanını yitirmeyen öğretmen arkadaşların okumasını tavsiye ederim. Öğretmenlik mesleğini hakkıyla icra etmek isteyen öğretmen adayları için iki büyük ustadan kıymetli bir eser.

Farkındalı Olmaya Hazır Mısınız?

Kitap, 22 başlıktan oluşuyor. Giriş ve Kaynaklar kısmı da kitapta yer alıyor. Van Depremi’nde kaybettiğimiz öğretmenlerimiz anılarak başlanılan kitabın her bölümü Türkiye’de eğitim hayatına katkı sağlayan kıymetli şahsiyetlere adanmış.

Van Depremi’nde hayatını kaybeden Okay Yaşar ve Melike Atman’ın hayat hikayeleri yürek burkuyor. Kitabın yazarı Doğan Cüceloğlu’nun hayatı da dikkate değer bir özellik taşıyor. “Dünyada öğretmenlik gibi hiçbir meslek yok ki sadece bir saatlik bir dersle bile bir insanın kaderini etkileyebilirsin.”

Eğitim ve Öğretmen bölümü öğretmen kimdir, nedir sorusunu irdeleniyor. “Zira eğitimin, özellikle ders kitapları, öğretim araç gereçleri, müfredatlar, sınıf düzenlemeleri, yönetim tarzları gibi teknik unsurlar üzerinden iyileştirilmeye çalışıldığına şahit olmaktayız. Bu, bir anlamda, öğretmenin eğitimdeki yeri ve rolünün gölgelenmesi anlamına gelmektedir.”

Öğretmen Olmak başlıklı ikinci bölümde öğretmenlik mesleğinin tarihi hakkında bilgiler veriyor. Antik Çağ’da öğretmenlerin ‘pedagog’ oldukları, çocuklara telkin ve tasiyede bulunmadıklarından bahsediliyor. Öğretmen Kılavuz kitaplarının öğretmenleri kısıtladığı konusuna yer verilmiş. “Öğretmenlik yapan, öğretmen-öğrenci ilişkisi kurar; bundan başka da bir şey bilmez. Öğretmen olan ise öğrencisiyle insan-insan ilişkisi kurar.”

Kim Öğretmen Olabilir? Bir İkilem Hemen hemen herkesin öğretmen olması sağlandığı anlaşılıyor öğretmenlik tarihine göz atarsak. Hatta hiçbir meslek dalında yer edinemeyenlere ‘Bari öğretmen olsaymış!’ bile demişliğimiz var.

Eğitimde Çerçeve Köy Enstitüleri ve Öğretmen Okulları’ndan bahsediyor. Ev, Aile, Mahalle bölümünde öğretmenin ev hayatı konu ediliyor. Burada rol model olarak İhsan Öğretmen ele alınmış. Öğretmenlerin okullarına uzak yerlerde oturmaları eleştirilmiş. “Günümüzde ise zamanının çoğunu yollarda geçirerek vardığı bir okulda sadece öğretmenlik yapabilir.”

Çevre ve Topluluk başlığında Öğretmen Kitapları, Finlandiya örneği ele alınmış. Öğretmen-Öğrenci Bağlamı başlığında öğretmenlerin öğrencilerle ilişkileri ele alınıyor. Varoluş, Bilgi, Davranış ve Estetik başlığında yaşamın dört temel alanı konu ediliyor. Denge öğrenemeye devam eden öğretmen ele alınmış. Kendinden Hareket Etmek Doğan Cüceloğlu’nun hayat hikayesi var. Epey manidar.

Tanık Olmak kitabın en can alıcı yeri. Zira burada öğretmenlerin öğrencilerin özel anlarına tanık olması konu ediliyor. Hakan’ın ‘Büyük Gemi Geçiyor’ isimli hikayesi var. Bu hikayeyi okurken resmen içim acıdı. Çevremizde olup bitenlere dikkat etmemizde fayda var. Zira bizim için önemsiz görülen olaylar, çocuklarımız için çok değerli olabilir. Bu özel anları kaçırmayalım ki onların ruh dünyalarını hüsrana uğratmayalım.

“Öğrenci, kendi evinde, komşularında, mahallesinde bulamadığı, ancak deyim yerindeyse vitamin, mineral, protein kadar ihtiyaç duyduğu tanıklığı, öğretmenin yaşattığı değerler ortamında bulur.”

Bilim İnsanı Olarak Öğretmen’de lisansüstü eğitimlerden bahsedilmiş. Değerler konusunda öğretmenlikte yer alması gereken 13 değer ele alınmış. Bunların arasında sevgi, güven ve hizmet etme bilinci gibi değerler var. Öğretmenin Hazırlığı ve Gelişmesi’nde öğretmenlerin derse girmeden yapması gereken hazırlıklardan bahsedilmiş.

[pullquote]Öğretmenlik yapan “yüz” merkezlidir; öğretmen olan ise “can” merkezlidir. [/pullquote]

Dört Temel Gereksinme’de ise cep, akıl, gönül ve büyük resim gibi konular ele alınmış. Filozof Öğretmen’de öğretmenlik konusuna felsefi bir bakış atılmış. Sınıfta Olmak başlığında ise öğretmenin sadece öğretene durumda değilde bir mentor ve bir yaşam koçu olması gerektiği konuşuluyor.

Öğretmenler Odası ve Öğretmen Dersliği başlığında bu odaların varlığının önemi var.  Öğretmenin Tanıklığı kısmında 3 tip öğretmenden bahsediliyor: Korku kültürünün öğretmeni, öğrencisine ilgisiz öğretmen, gören gözlerle öğrencisine bakan öğretmen. Burada yer alan örnek de cidden güzel.

Öğretmen Olmaya Hazırlanmak, öğretmenlerin liderlik özelliklerini taşıdıklarını, öğrencilerine isimleriyle hitap etmeleri gerektiği, öğretmenlerin okuması gereken kitaplar konu ediliyor. Öğretmenler İçin Çağımızın Özgürleşme Sorunu bölümünde ‘Öğretmen Çalışma Kitabı’ gibi kaynakların öğretmenleri kısıtladığından dem vuruluyor. Neler Konuştuk? kısmı ise özet niteliğinde. Kitabın tamamını baştan özet şeklinde geçiyor. Kaynakça’da ise kitap boyunca alıntılar yapılan yerli, yabancı kaynakların listesi verilmiş.

Farkındalıyım!

Öğretmenlik yapan, verilen hedefler çerçevesinde öğrenciyi kalıplamak ister; öğretmen olan ise öğrencinin var olan potansiyelini geliştirmek ister. Öğretmenlik yapan, her koşulda şikayet edecek bir şeyler bulur; öğretmen olan ise her koşulda şükredecek bir şeyler bulur.

Farkındalıyım!

Kaynaklar:

1- Sabah l Öğretmenlik Üzerine Heyecanlı Bir Sohbet

2- YouTube l Öğretmen Olmak